اسبک سوپاپ تیبا

اسبک سوپاپ تیبا یا انگشتی چیست و چه کاری در خودرو انجام می‌دهد؟

اسبک سوپاپ تیبا در بعضی از خودروها بادامک‌های میل بادامک به واسطه انگشتی یا اسبک با انتهای ساق سوپاپ در تماس هستند. به این معنی که حرکت میل‌بادامک و بادامک‌ها از طریق این قطعه به سوپاپ‌ها منتقل می‌شود. این قطعه که اسبک، انگشتی یا چکشی نامیده می‌شود مانند اهرمی میان بادامک‌ها و ساق سوپاپ عمل می‌کند و حرکت چرخشی میل بادامک را به حالت ضربه چکشی بر سوپاپ‌ها اعمال می‌نماید. به این ترتیب که با چرخش میل بادامک بادامک به یک سمت چکشی برخورد می‌کند و این سمت بالا می‌رود. سمت دیگر چکشی نیز به واسطه بالا رفت سمت دیگر پایین آمده و به انتهای ساق سوپاپ نیرو وارد می‌کند و آن را به سمت پایین هدایت می‌نماید. با چرخش بادامک، سمت بالا رفته پایین می‌آید و سمت دیگر بالا می‌رود. ساق سوپاپ آزاد شده و سوپاپ توسط فنر خود به بالا برمی‌گردد. انگشتی دارای یک سوراخ در میانه بدنه اهرمی خود است. از این سوراخ که بوش اسبک نامیده می‌شود میل اسبک عبور می‌کند. اسبک خود به وسیله یک پین مفصلی و یا شافت اسبکی به میل اسبک متصل است. بین اسبک‌ها روی میل اسبک، فنرهایی تعبیه می‌شود که از لقی و حرکت افقی آن‌ها جلوگیری می‌کند. میل اسبک نیز توسط اتصالات مخصوصش روی سر سیلندر سوار می‌شود. مدار روغن‌ سیستم روانکاری موتور، روی میل اسبک روغن ریخته و این روغن درون بوش‌های انگشتی نیز نفوذ کرده ضمن کاهش اصطکاک، لقی احتمالی آن‌ها را نیز می‌گیرد. به این ترتیب انگشتی روی میل اسبک حرکتی الاکلنگی دارد.

ساختار انواع اسبک سوپاپ تیبا  در خودروهای مختلف متفاوت است. در واقع این ساختار باید با توجه به دیگر قطعات موتور تنظیم شود. به این ترتیب زاویه دور سر آن نسبت به بوش مرکز و طول هر سمت بسته به فاصله میل‌بادامک با سوپاپ‌ها و طول ساق سوپاپ تغییر می‌کند. عامل تعیین کننده دیگر در ساختار انگشتی هر موتور، تایمینگ سوپاپ‌های آن است. انگشتی را در انگلیسی Rocker Arm یا چکشی سوپاپ می‌گویند. اسبک را از جنس آهن، آلومینیوم و یا چدن می‌سازند.

تاپت چیست و چه کاربردی در موتور خودرو دارد؟

نحوه آرایش و قرارگیری میل سوپاپ در موتورهای احتراق داخلی خودروها، به دو شکلاسبک سوپاپ تیبا  رو و سوپاپ زیر است. تاپت Tappet در آرایش سوپاپ رو یا میل بادامک رو مورد استفاده قرار می‌گیرد و نیروی بادامک را به سوپاپ منتقل می‌کند. نحوه استفاده از تاپت به دو شکل است:

• انتقال نیروی بادامک به ساق سوپاپ مستقیما از طریق تاپت
• انتقال نیروی بادامک به تاپت و سپس انگشتی و در نهایت ساق سوپاپ

تاپت گاهی قطعه‌ای استکانی شکل است که بین بادامک و ساق سوپاپ قرار می‌یگرد و لقی احتمالی آن‌ها را فع می‌کند. در این حالت تاپت از بالا، سطحی محدب دارد که محل تماس بادامک است و از پایین سطحی توخالی که محل قرار گیری ساق سوپاپ است. گاهی نیز تاپت‌ها غلطکی هستند. این قطعه روی بلبرینگ‌های سوزنی ساچمه‌ای سوار شده و با حرکت بادامک و تماس آن حرکت می‌کند و ساق سوپاپ را به حرکت در می‌آورد. تاپت‌های غلتکی اصطکاک و هدررفت انرژی را کاهش می‌دهند. برا جلوگیری از چرخش تاپت‌های غلتکی دوسمت آن‌ها برای ثابت نگه‌داشتن‌شان هنگام حرکت بالا و پایین کمی صاف در نظر گرفته می‌شود.

همچنین تاپت‌ها دو نوع روغنی و مکانیکی دارند که در نوع روغنی یا هیدرولیکی از فشار روغن موتور برای حفظ تماس بادامک با تاپت استفاده می‌شود. مزیت تاپت‌های هیدرولیکی کاهش صدای ناشی از برخورد، لقی و اصطکاک قطعات است.